{"id":1317,"date":"2025-11-03T15:13:07","date_gmt":"2025-11-03T11:43:07","guid":{"rendered":"https:\/\/anlamtv.com\/?p=1317"},"modified":"2025-11-03T18:47:15","modified_gmt":"2025-11-03T15:17:15","slug":"gulustan-muqavil%c9%99di-tam-m%c9%99tn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/anlamtv.com\/az\/gulustan-muqavil%c9%99di-tam-m%c9%99tn\/","title":{"rendered":"G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si 1813 (tam m\u0259tn)"},"content":{"rendered":"<p><em>M\u00fcqavil\u0259 1813-c\u00fc ilin 12 oktyabr tarixind\u0259 imzaland\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>M\u00fcqavil\u0259nin ad\u0131: G\u00fcl\u00fcstan S\u00fclh M\u00fcqavil\u0259si\u018f (rusca: \u0413\u044e\u043b\u0438\u0441\u0442\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0434\u043e\u0433\u043e\u0432\u043e\u0440)<\/em><\/p>\n<p><em>Tarix: 12 (v\u0259 ya 24) Oktyabr 1813-c\u00fc il<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259kan: G\u00fcl\u00fcstan k\u0259ndi, Qaraba\u011f (indiki Goranboy rayonu \u0259razisind\u0259)<\/em><\/p>\n<p><em>T\u0259r\u0259fl\u0259r: Rusiya \u0130mperiyas\u0131 v\u0259 Qacar D\u00f6vl\u0259ti (\u0130ran)S\u0259b\u0259b1804\u20131813-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 davam ed\u0259n Birinci Rusiya-\u0130ran m\u00fcharib\u0259sinin n\u0259tic\u0259si.\u0130mzalayanlarRusiya t\u0259r\u0259find\u0259n Nikolay Rti\u015f\u015fev, Qacar t\u0259r\u0259find\u0259n Mirz\u0259 \u018fb\u00fclh\u0259s\u0259n xan \u015eirazi (El\u00e7i).<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Qadir Allah\u0131n ad\u0131 il\u0259<\/strong><\/p>\n<p>\u0130MPERATOR \u018fLAH\u018fZR\u018fTL\u018fR\u0130, B\u00fct\u00fcn Rusiyan\u0131n \u018fn \u015e\u00f6hr\u0259tli v\u0259 \u018fZ\u018fM\u018fTL\u0130 B\u00d6Y\u00dcK H\u00d6KMDARI v\u0259 \u0130MPERATORU v\u0259 \u0130ran D\u00f6vl\u0259tinin Sahibi, h\u00f6kmdar\u0131 \u018fLAH\u018fZR\u018fTL\u018fR\u0130 Pad\u015fah\u0131n \u00d6Z t\u0259b\u0259\u0259l\u0259rin\u0259 y\u00fcks\u0259k h\u00f6kmdar m\u0259h\u0259bb\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259<\/p>\n<p>ONLARIN \u00fcr\u0259kl\u0259rin\u0259 zidd olan m\u00fcharib\u0259nin f\u0259lak\u0259tl\u0259rin\u0259 son qoyma\u011f\u0131 v\u0259 q\u0259dimd\u0259n B\u00fct\u00fcn Rusiya \u0130MPER\u0130YASI v\u0259 \u0130ran D\u00f6vl\u0259ti aras\u0131nda m\u00f6vcud olmu\u015f s\u0259batl\u0131 s\u00fclh v\u0259 xeyirxah qon\u015fu dostlu\u011funu m\u00f6hk\u0259m \u0259sas \u00fcz\u0259rind\u0259 b\u0259rpa etm\u0259yi s\u0259mimi q\u0259lbd\u0259n, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259 arzulayaraq bu \u0259dal\u0259ti v\u0259 nicatverici i\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar\u0131 \u00f6z s\u0259lahiyy\u0259tli M\u00fcv\u0259kkill\u0259ri t\u0259yin etm\u0259yi faydal\u0131 bilmi\u015fl\u0259r:<\/p>\n<p>\u018fLAH\u018fZR\u018fT B\u00fct\u00fcn Rusiya \u0130mperatoru \u2013 \u00d6Z General-leytenant\u0131, G\u00fcrc\u00fcstandak\u0131 v\u0259 Qafqaz x\u0259ttind\u0259ki qo\u015funlar\u0131n Ba\u015f komandan\u0131, H\u0259\u015ft\u0259rxan v\u0259 Qafqaz quberniyalar\u0131nda, G\u00fcrc\u00fcstanda M\u00fclki hiss\u0259, h\u0259m\u00e7inin bu \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn s\u0259rh\u0259d i\u015fl\u0259ri \u00fczr\u0259 Ba\u015f M\u00fcdiri, X\u0259z\u0259r h\u0259rbi Donanmas\u0131n\u0131n Komandan\u0131, M\u00fcq\u0259dd\u0259s Aleksandr Nevski, birinci M\u00fcq\u0259dd\u0259s Anna, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259li M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u018fzabke\u015f v\u0259 Qalibiyy\u0259tli Georgi ordenl\u0259ri, habel\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 igidliy\u0259 g\u00f6r\u0259 yaz\u0131s\u0131 olan q\u0131z\u0131l q\u0131l\u0131ncla t\u0259ltif edilmi\u015f zati-alil\u0259ri Nikolay Rti\u015f\u015fevi, \u018flah\u0259zr\u0259t \u0130ran \u015fah\u0131 is\u0259 \u2013 \u00f6z\u00fcn\u00fcn, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 Saraylar\u0131nda f\u00f6vqalad\u0259 el\u00e7isi olmu\u015f, \u0130ran R\u0259isl\u0259ri aras\u0131nda se\u00e7ilmi\u015f, \u00f6z pad\u015fah\u0131ndan brilyantlarla b\u0259z\u0259dilmi\u015f x\u0259nc\u0259r v\u0259 q\u0131l\u0131ncdan, \u015fal paltardan v\u0259 brilyantlarla zinn\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f at b\u0259z\u0259kl\u0259ri d\u0259stind\u0259n ibar\u0259t f\u0259rql\u0259ndirici l\u00fctf g\u00f6rm\u00fc\u015f, \u00f6z Pad\u015fah\u0131n\u0131n \u0259n yax\u0131n M\u0259muru, Ali \u0130ran Saray\u0131n\u0131n Gizli \u0130\u015fl\u0259r M\u00fc\u015faviri, V\u0259zir n\u0259slin\u0259 m\u0259nsub olan, \u0130ran Saray\u0131nda ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li Xan, Y\u00fcks\u0259kr\u00fctb\u0259li v\u0259 \u00c7oxh\u00f6rm\u0259tli Mirz\u0259 H\u0259s\u0259n Xan\u0131: bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 B\u0130Z, yuxar\u0131da adlar\u0131 \u00e7\u0259kilmi\u015f s\u0259lahiyy\u0259tli M\u00fcv\u0259kkill\u0259r Qaraba\u011f m\u00fclk\u00fcnd\u0259, Zeyv\u0259 \u00e7ay\u0131 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 G\u00fcl\u00fcstan k\u0259ndind\u0259 topla\u015faraq, v\u0259kal\u0259tnam\u0259l\u0259rimizi bir-birimiz\u0259 t\u0259qdim etdikd\u0259n sonra, h\u0259r birimiz\u0259 \u00f6z t\u0259r\u0259find\u0259n bizim B\u00d6Y\u00dcK H\u00d6KMDARLARIMIZ ad\u0131ndan b\u0259rq\u0259rar ed\u0259c\u0259yimiz s\u00fclh v\u0259 dostlu\u011fa aid olan h\u0259r bir \u015feyi n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irib, biz\u0259 verilmi\u015f hakimiyy\u0259t v\u0259 Ali s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 madd\u0259l\u0259ri q\u0259rara ald\u0131q v\u0259 \u0259b\u0259diyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sdiq etdik.<\/p>\n<p>B\u0130R\u0130NC\u0130 MADD\u018f<\/p>\n<p>\u0130ndiy\u0259d\u0259k Rusiya \u0130mperiyas\u0131 v\u0259 \u0130ran D\u00f6vl\u0259ti aras\u0131nda m\u00f6vcud olmu\u015f d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik v\u0259 naraz\u0131l\u0131\u011fa h\u0259min M\u00fcqavil\u0259 il\u0259 bu g\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 son qoyulur v\u0259 qoy \u0130MPERATOR \u018fLAH\u018fZR\u018fTL\u018fR\u0130 B\u00fct\u00fcn Rusiya h\u00f6kmdar\u0131 il\u0259 \u018flah\u0259zr\u0259t \u0130ran \u015fah\u0131, onlar\u0131n v\u0259li\u0259hdl\u0259ri, Taxtlar\u0131n\u0131n Varisl\u0259ri v\u0259 ONLARIN, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259, Ali D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda \u0259b\u0259di s\u00fclh, dostluq v\u0259 xeyirxah raz\u0131l\u0131q olsun.<\/p>\n<p>\u0130KNC\u0130 MADD\u018f<\/p>\n<p>Bir halda ki, h\u0259r iki Ali D\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda ilkin \u0259laq\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 (\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026) y\u0259ni h\u0259r bir t\u0259r\u0259fin haz\u0131rda tam malik oldu\u011fu torpaqlara, xanl\u0131qlara, m\u00fclkl\u0259r\u0259 sahib qalmas\u0131 \u0259sas\u0131nda s\u00fclh\u00fcn b\u0259rq\u0259rar edilm\u0259si art\u0131q qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, onda indiki zamandan etibar\u0259n v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 B\u00fct\u00fcn Rusiya \u0130mperiyas\u0131 v\u0259 \u0130ran D\u00f6vl\u0259ti aras\u0131nda s\u0259rh\u0259d a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 x\u0259tt olsun: Ad\u0131nabazar adlanan yerd\u0259n ba\u015flayaraq, d\u00fcz x\u0259tl\u0259 Mu\u011fan d\u00fcz\u00fc, Araz \u00e7ay\u0131ndak\u0131 Yeddibulaq ke\u00e7idin\u0259d\u0259k, oradan da \u00fcz\u00fc yuxar\u0131 K\u0259p\u0259n\u0259k \u00e7ay\u0131n\u0131n Arazla qovu\u015fdu\u011fu yer\u0259, sonra da K\u0259p\u0259n\u0259k \u00e7ay\u0131n\u0131n sa\u011f t\u0259r\u0259fi il\u0259 Mehri da\u011flar\u0131 silsil\u0259sin\u0259 v\u0259 oradan da x\u0259tti Qaraba\u011f v\u0259 Nax\u00e7\u0131van xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u0259rzl\u0259ri il\u0259 davam etdir\u0259r\u0259r\u0259k, Alag\u00f6z da\u011flar\u0131 silsil\u0259si il\u0259 Qaraba\u011f, Nax\u00e7\u0131van, \u0130r\u0259van xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n v\u0259 Yelizavetpol dair\u0259sinin (ke\u00e7mi\u015f G\u0259nc\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n) bir hiss\u0259sinin m\u0259rzl\u0259ri birl\u0259\u015f\u0259n D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z m\u0259rzin\u0259d\u0259k, buradan \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Yelizavetpol dair\u0259sind\u0259n, h\u0259m\u00e7inin Qazax v\u0259 \u015e\u0259m\u015f\u0259ddin torpaqlar\u0131ndan ay\u0131ran m\u0259rzl\u0259 E\u015f\u015f\u0259kmeydan m\u0259rzin\u0259, oradan da da\u011flar silsil\u0259si il\u0259, \u00e7ay\u0131n sa\u011f t\u0259r\u0259fi il\u0259, onun axar\u0131 istiqam\u0259tind\u0259, h\u0259mz\u0259\u00e7im\u0259n yolu il\u0259, P\u0259mb\u0259k da\u011flar\u0131 silsil\u0259si il\u0259 \u015eurag\u00f6l m\u0259rzi il\u0259, da\u011flar silsil\u0259si il\u0259, Mastaras v\u0259 Artikin aras\u0131 il\u0259 Arpa\u00e7ayad\u0259k. Bununla bel\u0259, Tal\u0131\u015f m\u00fclk\u00fc m\u00fcharib\u0259 vaxt\u0131 \u0259ld\u0259n-\u0259l\u0259 ke\u00e7diyin\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259min Xanl\u0131\u011f\u0131n Zinzeley v\u0259 \u018frd\u0259bil t\u0259r\u0259fd\u0259n olan s\u0259rh\u0259dl\u0259ri, daha art\u0131q d\u00fcr\u00fcstl\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 raz\u0131l\u0131qla se\u00e7ilmi\u015f Komissarlar (onlar Ba\u015f komandanlar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 indiy\u0259d\u0259k h\u0259r bir t\u0259r\u0259fin h\u0259qiqi hakimiyy\u0259ti alt\u0131nda olmu\u015f torpaqlar\u0131n, k\u0259ndl\u0259rin, d\u0259r\u0259l\u0259rin, h\u0259m\u00e7inqin \u00e7aylar\u0131n, da\u011flar\u0131n, g\u00f6ll\u0259rin, t\u0259bii m\u0259rzl\u0259rin d\u0259qiq v\u0259 t\u0259fsilatl\u0131 t\u0259svirini ver\u0259c\u0259kl\u0259r) t\u0259r\u0259find\u0259n, bu M\u00fcqavil\u0259 ba\u011flan\u0131b t\u0259sdiq olunduqdan sonra m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259c\u0259k, onda (\u2026\u2026\u2026\u2026.) \u0259sas\u0131nda Tal\u0131\u015f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0259rh\u0259d x\u0259tti el\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259k ki, h\u0259r bir t\u0259r\u0259f malik oldu\u011fu torpaqlar\u0131n sahibi qals\u0131n. El\u0259c\u0259 d\u0259, yuxar\u0131da xat\u0131rlanm\u0131\u015f s\u0259rh\u0259dl\u0259rd\u0259, bu v\u0259 ya ba\u015fqa t\u0259r\u0259fin x\u0259ttind\u0259n k\u0259nara n\u0259 is\u0259 \u00e7\u0131xarsa, h\u0259r iki Ali D\u00f6vl\u0259tin Komissarlar\u0131n\u0131n t\u0259hlilind\u0259n sonra h\u0259r bir t\u0259r\u0259f ( \u2026\u2026\u2026\u2026..) \u0259sas\u0131nda t\u0259minat ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc MADD\u018f<\/p>\n<p>\u015eah \u018flah\u0259zr\u0259tl\u0259ri \u018fLAH\u018fZR\u018fT b\u00fct\u00fcn Rusiya \u0130MPERATORUNA s\u0259mimi dostluq hisl\u0259rinin s\u00fcbutu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259nt\u0259n\u0259li sur\u0259td\u0259 h\u0259m \u00f6z ad\u0131ndan, h\u0259m d\u0259 \u0130ran Taxt\u0131n\u0131n Ali V\u0259li\u0259hdl\u0259ri ad\u0131ndan Qaraba\u011f v\u0259 indi Yelizavetpol ad\u0131 alt\u0131nda \u0259yal\u0259t\u0259 \u00e7evrilmi\u015f G\u0259nc\u0259 xanl\u0131qlar\u0131, h\u0259m\u00e7inin \u015e\u0259ki, \u015eirvan, D\u0259rb\u0259nd, Quba, Bak\u0131 v\u0259 Tal\u0131\u015f (bu xanl\u0131\u011f\u0131n Rusiya \u0130mperiyas\u0131n\u0131n hakimiyy\u0259ti alt\u0131nda olan torpaqlar\u0131) xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n, bununla b\u0259rab\u0259r Da\u011f\u0131stan, G\u00fcrc\u00fcstan (\u015eurag\u00f6l\u0259 \u0259yal\u0259ti il\u0259 birlikd\u0259) \u0130mperiya, Quriya, Minqreliya v\u0259 Abxaziya, eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259, haz\u0131rda b\u0259rq\u0259rar edilmi\u015f s\u0259rh\u0259d Qafqaz x\u0259tti (bu sonuncuya v\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 aid olan torpaqlar v\u0259 xalqlarla birlikd\u0259) aras\u0131ndak\u0131 b\u00fct\u00fcn m\u00fclk v\u0259 torpaqlar\u0131n Rusiya \u0130mperiyas\u0131n\u0131n m\u00fclkiyy\u0259tin\u0259 m\u0259nsub oldu\u011funu q\u0259bul edir.<\/p>\n<p>D\u00d6RD\u00dcNC\u00dc MADD\u018f<\/p>\n<p>\u018fLAH\u018fZR\u018fT B\u00fct\u00fcn Rusiya \u0130MPERATORU \u018fLAH\u018fZR\u018fT \u0130ran \u015eah\u0131na \u00d6Z qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 dostluq hissl\u0259rini ifad\u0259 etm\u0259k v\u0259 \u0130randa \u2013 ONA qon\u015fu olan bu D\u00f6vl\u0259td\u0259, m\u00f6hk\u0259m \u0259sas \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fctl\u0259qiyy\u0259t v\u0259 h\u00f6kmran hakimiyy\u0259t g\u00f6rm\u0259k arzusunu s\u0259mimi q\u0259lbd\u0259n t\u0259sdiq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, bununla, \u00d6Z ad\u0131ndan v\u0259 \u00d6Z V\u0259li\u0259hdl\u0259ri ad\u0131ndan \u0130ran \u015eah\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130ran D\u00f6vl\u0259tinin Varisi t\u0259yin edil\u0259c\u0259k V\u0259li\u0259hd\u0259, laz\u0131m g\u0259ldikd\u0259, k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259yi v\u0259d edir ki, he\u00e7 bir xarici d\u00fc\u015fm\u0259n \u0130ran D\u00f6vl\u0259tinin i\u015fin\u0259 qar\u0131\u015fa bilm\u0259sin v\u0259 Ali Rusiya Saray\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 \u0130ran Saray\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nsin. Bununla bel\u0259, \u0259g\u0259r \u0130ran D\u00f6vl\u0259ti i\u015fl\u0259ri \u00fczr\u0259 \u015eah o\u011fullar\u0131 aras\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r ba\u015f ver\u0259rs\u0259, Rusiya \u0130mperiyas\u0131 hakimiyy\u0259td\u0259 olan \u015eah xahi\u015f etm\u0259yinc\u0259 bunlara qar\u0131\u015fmayacaq.<\/p>\n<p>BE\u015e\u0130NC\u0130 MADD\u018f<\/p>\n<p>Rus ticar\u0259t g\u0259mil\u0259rin\u0259 \u0259vv\u0259lki qayda \u00fczr\u0259 X\u0259z\u0259r sahill\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda \u00fczm\u0259k v\u0259 onlar\u0131 yan almaq h\u00fcququ verilir; h\u0259m d\u0259 g\u0259mi q\u0259zas\u0131 zaman\u0131 iranl\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n dostluq k\u00f6m\u0259yi edilm\u0259lidir. \u0130ran ticar\u0259t g\u0259mil\u0259rin\u0259 d\u0259 h\u0259min bu h\u00fcquq \u2013 \u0259vv\u0259lki qayda \u00fczr\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 \u00fczm\u0259k v\u0259 Rusiya sahill\u0259rin\u0259 yan almaq ixtiyar\u0131 verilir, burada da g\u0259mi q\u0259zas\u0131 zaman\u0131, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259, iranl\u0131lara h\u0259r c\u00fcr yard\u0131m g\u00f6st\u0259rim\u0259lidir. H\u0259rbi g\u0259mil\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l, habel\u0259 s\u00fclh vaxt\u0131 v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 Rusiya h\u0259rbi bayra\u011f\u0131 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 t\u0259k m\u00f6vcud olmu\u015fdur. H\u0259min ehtiram daxilind\u0259, \u0259vv\u0259lki ixtiyar indi d\u0259 yaln\u0131z Rusiya D\u00f6vl\u0259tin\u0259 verilir ki, ondan ba\u015fqa he\u00e7 bir D\u00f6vl\u0259tin h\u0259rbi Bayra\u011f\u0131 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 ola bilm\u0259z.<\/p>\n<p>ALTINCI MADD\u018f<\/p>\n<p>H\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 \u0259sir al\u0131nm\u0131\u015flar\u0131, Xristian dinin\u0259 v\u0259 s. dinl\u0259r\u0259 m\u0259nsub \u0259l\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f sakinl\u0259ri M\u00fcqavil\u0259 ba\u011flan\u0131b imzaland\u0131qdan sonra, \u00fc\u00e7 ay \u0259rzind\u0259, h\u0259r bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Qarakils\u0259y\u0259d\u0259k (burada s\u0259rh\u0259d r\u0259isl\u0259ri \u0259sirl\u0259ri q\u0259bul etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z aralar\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259 yarad\u0131rlar) azuq\u0259 v\u0259 yol x\u0259rcl\u0259ri il\u0259 t\u0259min edil\u0259r\u0259k, burax\u0131ls\u0131nlar. \u00d6zba\u015f\u0131na, yaxud qanunu pozaraq, qa\u00e7anlardan h\u0259r birin\u0259, milliy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, \u00f6z k\u00f6n\u00fcll\u00fc ist\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6z V\u0259t\u0259nin\u0259 qay\u0131tmaq azadl\u0131\u011f\u0131 verilir, qay\u0131tmaq ist\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259r is\u0259 m\u0259cbur edilm\u0259sin. Bununla b\u0259rab\u0259r h\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259n qa\u00e7m\u0131\u015flara amnistiya, yaxud ba\u011f\u0131\u015flanma verilir.<\/p>\n<p>YEDD\u0130NC\u0130 MADD\u018f<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn yuxar\u0131da deyil\u0259nl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq \u018fLAH\u018fZR\u018fT B\u00fct\u00fcn Rusiya \u0130MPERATORU v\u0259 \u018flah\u0259zr\u0259t \u0130ran \u015eah\u0131 buyururlar ki, laz\u0131m olduqda, \u018flah\u0259zr\u0259tl\u0259rin \u0130qam\u0259tgahlar\u0131na g\u00f6nd\u0259ril\u0259n, ONLARIN Ali Saraylar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 Nazirl\u0259r v\u0259 ya El\u00e7il\u0259ri r\u00fctb\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 onlara tap\u015f\u0131r\u0131lm\u0131\u015f i\u015fl\u0259rin m\u00fch\u00fcml\u00fcy\u00fcn\u0259 m\u00fcvafiq q\u0259bul olunsunlar; \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 ticar\u0259t\u0259 himay\u0259\u00e7ilik \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259yin olunmu\u015f M\u00fcv\u0259kkill\u0259rin v\u0259 ya Konsullar\u0131n on n\u0259f\u0259rd\u0259n art\u0131q m\u0259iyy\u0259ti olmas\u0131n, onlar v\u0259kil edilmi\u015f m\u0259murlar kimi v\u0259zif\u0259l\u0259rin\u0259 layiq h\u00f6rm\u0259t v\u0259 \u015f\u0259r\u0259f\u0259 malik olmal\u0131d\u0131rlar, h\u0259m\u00e7inin, \u018fmrnam\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, bundan sonra onlar\u0131 n\u0259inki incitm\u0259k olmaz, h\u0259tta inciklik olarsa, t\u0259qdim edildikd\u0259n sonra, h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin t\u0259b\u0259\u0259l\u0259rini \u0259dal\u0259tl\u0259 m\u00fchakim\u0259 etm\u0259k, incidilmi\u015fl\u0259ri m\u00fcrb\u0259tl\u0259 raz\u0131 salmaq g\u0259r\u0259kdir.<\/p>\n<p>S\u018fKK\u0130Z\u0130NC\u0130 MADD\u018f<\/p>\n<p>\u018flah\u0259zr\u0259tl\u0259rin, \u00f6z h\u00f6kum\u0259tl\u0259rind\u0259n, yaxud h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259yin edilmi\u015f s\u0259rh\u0259d r\u0259isl\u0259rind\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f, onlar\u0131n h\u0259qiq\u0259t\u0259n tacirl\u0259r, Rusiya v\u0259 ya \u0130ran t\u0259b\u0259\u0259l\u0259ri oldu\u011funu t\u0259sdiq ed\u0259n yaz\u0131l\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 malik t\u0259b\u0259\u0259l\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, sazi\u015f ba\u011flayan h\u0259r iki Ali D\u00f6vl\u0259t\u0259 quru yolla v\u0259 d\u0259nizl\u0259 s\u0259rb\u0259st g\u0259lm\u0259y\u0259, orada kim n\u0259 q\u0259d\u0259r ist\u0259yirs\u0259 ya\u015fama\u011fa, tacirl\u0259r g\u00f6nd\u0259rm\u0259y\u0259, h\u0259m\u00e7inin he\u00e7 c\u00fcr l\u0259ngidilm\u0259d\u0259n oradan \u00e7\u0131x\u0131b getm\u0259y\u0259, Rusiya \u0130mperiyas\u0131na m\u0259nsub olan yerl\u0259rd\u0259n \u0130ran D\u00f6vl\u0259tin\u0259 g\u0259tiril\u0259n v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 olaraq, \u0130randan ora apar\u0131lan mallar\u0131n sat\u0131lmas\u0131na v\u0259 ba\u015fqa mallarla d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 veril\u0259c\u0259k. H\u0259r iki Ali D\u00f6vl\u0259tin tacirl\u0259ri aras\u0131nda ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\u0259, onlar\u0131n v\u0259zif\u0259l\u0259ri v\u0259 s. il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u015fikay\u0259tl\u0259rin\u0259 adi qayda \u00fczr\u0259 bax\u0131lmas\u0131 Konsula, yaxud M\u00fcv\u0259kkil\u0259, onlar olmad\u0131qda is\u0259 yerli R\u0259is\u0259 h\u0259val\u0259 edilir. Onlar xahi\u015fl\u0259r\u0259 tam \u0259dal\u0259tl\u0259 baxmal\u0131, \u00f6zl\u0259ri haqq t\u0259minat\u0131 verm\u0259li, yaxud bunu ba\u015fqa laz\u0131mi \u015f\u0259xsl\u0259rin vasit\u0259sil\u0259 t\u0259l\u0259b etm\u0259li v\u0259 onlar\u0131n incidilm\u0259sin\u0259 v\u0259 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na q\u0259tiyy\u0259n yol verm\u0259m\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130rana g\u0259lmi\u015f, Rusiya t\u0259b\u0259\u0259liyind\u0259n olan tacirl\u0259r, ist\u0259s\u0259l\u0259r, oradan \u00f6z mallar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 \u0130ranla dostluq ed\u0259n ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259 s\u0259rb\u0259st ged\u0259c\u0259kl\u0259r; bundan \u00f6tr\u00fc \u0130ran H\u00f6kum\u0259ti bu tacirl\u0259rin s\u0259rb\u0259st ke\u00e7m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131 laz\u0131mi pasportlarla t\u0259min ed\u0259c\u0259kdir; buna ticar\u0259t i\u015fl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar Rusiyadan Rusiya il\u0259 dostluq ed\u0259n ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 getm\u0259k ist\u0259y\u0259n \u0130ran tacirl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259, riay\u0259t edil\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u0130rana g\u0259lmi\u015f Rusiya t\u0259b\u0259l\u0259rind\u0259n kiml\u0259rins\u0259 \u00f6l\u00fcm hadis\u0259si ba\u015f ver\u0259rs\u0259, onlar\u0131n m\u00fcx\u0259ll\u0259fatlar\u0131, h\u0259m\u00e7inin ba\u015fqa da\u015fla v\u0259 m\u00fclkl\u0259ri, dost D\u00f6vl\u0259tin t\u0259b\u0259\u0259l\u0259rin\u0259 m\u0259xsus oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, saxlan\u0131lmadan v\u0259 x\u0259lv\u0259ti m\u0259nims\u0259nilm\u0259d\u0259n, Rusiya \u0130mperiyas\u0131nda v\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259d\u0259ni D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 icra edildiyi kimi, kimin hans\u0131 D\u00f6vl\u0259t\u0259, m\u0259nsubiyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, qanuni \u0259sasdan, q\u0259bzl\u0259, onlar\u0131n yolda\u015flar\u0131na yaxud qohumlar\u0131na verilm\u0259li, h\u0259min qohumlara \u00f6z arzular\u0131 il\u0259 v\u0259 \u00f6z xeyirl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bu \u0259mlaklar\u0131 ist\u0259dikl\u0259ri adamlara satma\u011fa icaz\u0259 verilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>DOQQUZUNCU MADD\u018f<\/p>\n<p>Rus tacirl\u0259rind\u0259n \u0130ran \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 v\u0259 ya limanlar\u0131na g\u0259tirdikl\u0259ri mallara g\u00f6r\u0259 y\u00fcz\u0259 be\u015f faizd\u0259n \u00e7ox g\u00f6mr\u00fck al\u0131nmas\u0131n v\u0259 h\u0259min tacirl\u0259r bu mallar il\u0259 hara gedirl\u0259rs\u0259 getsinl\u0259r, onlardan ikinci d\u0259f\u0259 g\u00f6mr\u00fck t\u0259l\u0259b olunmas\u0131n, oradan apard\u0131qlar\u0131 \u0130ran mallar\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u0259 eyni g\u00f6mr\u00fck al\u0131ns\u0131n, bundan ba\u015fqa he\u00e7 bir b\u0259han\u0259 v\u0259 uydurma il\u0259 he\u00e7 bir r\u00fcsum, vergi, g\u00f6mr\u00fck t\u0259l\u0259b edilm\u0259sin. \u0130ran t\u0259b\u0259\u0259l\u0259rinin Rusiya \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 v\u0259 limanlar\u0131na g\u0259tirdikl\u0259ri v\u0259 buradan ixrac etdikl\u0259ri mallara g\u00f6r\u0259 v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259 eyni g\u00f6mr\u00fckl\u0259r, eyni \u0259sasda bir d\u0259f\u0259 al\u0131ns\u0131n.<\/p>\n<p>ONUNCU MADD\u018f<\/p>\n<p>Mallar\u0131 M\u00fcqavil\u0259 ba\u011flam\u0131\u015f h\u0259r iki D\u00f6vl\u0259tin sahill\u0259rin\u0259 v\u0259 ya limanlar\u0131na, yaxud da quru yolla s\u0259rh\u0259d \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 g\u0259tirdikd\u0259n sonra, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259, tacirl\u0259r\u0259, n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda olduqlar\u0131 g\u00f6mr\u00fck hakiml\u0259rind\u0259n v\u0259 ya iltizam\u00e7\u0131lardan icaz\u0259 almadan \u00f6z mallar\u0131n\u0131 satmaq, ba\u015fqa mallar\u0131 sat\u0131n, yaxud d\u0259yi\u015fm\u0259 yollar\u0131 il\u0259 almaq azadl\u0131\u011f\u0131 verilir ki, ticar\u0259t mane\u0259siz d\u00f6vriyy\u0259d\u0259 olsun h\u0259m\u00e7inin sat\u0131c\u0131dan v\u0259 al\u0131c\u0131dan d\u00f6vl\u0259t x\u0259zin\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u015f\u0259rti il\u0259 qanuni r\u00fcsumlar y\u0131\u011f\u0131ls\u0131n.<\/p>\n<p>ON B\u0130R\u0130NC\u0130 MADD\u018f<\/p>\n<p>Bu m\u00fcqavil\u0259 imzaland\u0131qdan sonra h\u0259r iki Ali D\u00f6vl\u0259tin m\u00fcv\u0259kkill\u0259ri, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259 v\u0259 t\u0259xir\u0259 sal\u0131nmadan b\u00fct\u00fcn yerl\u0259r\u0259 onun haqq\u0131nda laz\u0131m\u0131 x\u0259b\u0259r v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n d\u0259rhal dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259sind\u0259 \u0259mrl\u0259r g\u00f6nd\u0259rsinl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130ki b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu n\u00fcsx\u0259d\u0259 (fars dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259si il\u0259 birlikd\u0259) yaz\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 sazi\u015f ba\u011flayan Ali t\u0259r\u0259fl\u0259rin yuxar\u0131da g\u00f6st\u0259rilmi\u015f M\u00fcv\u0259kkill\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanaraq, onlar\u0131n m\u00f6h\u00fcrl\u0259ri il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259 d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f bu \u0259b\u0259di s\u00fclh M\u00fcqavil\u0259si \u018fLAH\u018fZR\u018fT B\u00fct\u00fcn Rusiya \u0130MPERATORU v\u0259 \u018flah\u0259zr\u0259t \u0130ran \u015eah\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0259rq\u0259rar edil\u0259c\u0259k v\u0259 \u018flah\u0259zr\u0259tl\u0259rin \u00f6z \u0259ll\u0259ri il\u0259 imzalanm\u0131\u015f t\u0259nt\u0259n\u0259li Ratifikasiyalarla t\u0259sdiq olunacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu M\u00fcqavil\u0259nin h\u0259min t\u0259sdiq olunmu\u015f n\u00fcsx\u0259l\u0259ri bu Ali Saraylardan, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259kl\u0259 onlar\u0131n yuxar\u0131da adlar\u0131 \u00e7\u0259kilmi\u015f M\u00fcv\u0259kkill\u0259rin\u0259 \u00fc\u00e7 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259n sonra \u00e7ad\u0131r\u0131lacaq.<\/p>\n<p>M\u00fcqavil\u0259 min s\u0259kkiz y\u00fcz on \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc il oktyabr ay\u0131n\u0131n on ikinci g\u00fcn\u00fc. \u0130ran hesablamas\u0131 il\u0259 min ikiy\u00fcz iyirmi s\u0259kkizinci il \u015e\u0259vval ay\u0131n\u0131n iyirmi doqquzuncu g\u00fcn\u00fc Qaraba\u011f m\u00fclk\u00fcnd\u0259 Zeyv\u0259 \u00e7ay\u0131 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 G\u00fcl\u00fcstan k\u0259ndind\u0259 Rus ordugah\u0131nda ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130MZALAMI\u015eLAR:<\/p>\n<p>M\u00fcv\u0259kkil v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda Ba\u015f Komandan Nikolay Rti\u015f\u015fev<\/p>\n<p>(M : Y:)<\/p>\n<p>Ali\u015f\u00f6hr\u0259tli \u0130ran D\u00f6vl\u0259tind\u0259n M\u00fcv\u0259kkil Mirz\u0259 \u018fb\u00fcl H\u0259s\u0259n Xan<\/p>\n<p>(M : Y:)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si 11 madd\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi v\u0259 onun \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sini k\u00f6k\u00fcnd\u0259n d\u0259yi\u015fdirdi:<\/p>\n<p>\u018frazi \u0130tiril\u0259m\u0259si (Xanl\u0131qlar): Qacar \u0130ran\u0131 \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van xanl\u0131qlar\u0131 istisna olmaqla, \u015eimali Az\u0259rbaycandak\u0131 b\u00fct\u00fcn xanl\u0131qlardan (o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qaraba\u011f, G\u0259nc\u0259, \u015e\u0259ki, \u015eirvan, Quba, Bak\u0131, D\u0259rb\u0259nd v\u0259 Tal\u0131\u015f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si, L\u0259nk\u0259ran qalas\u0131) Rusiyan\u0131n xeyrin\u0259 \u0259l \u00e7\u0259kdi.<\/p>\n<p>Dig\u0259r \u018frazil\u0259r: \u0130ran, h\u0259m\u00e7inin Da\u011f\u0131stan, G\u00fcrc\u00fcstan (Kartli-Kaxetiya, Meqreliya, Abxaziya, \u0130meretiya) \u00fcz\u0259rind\u0259ki b\u00fct\u00fcn iddialar\u0131ndan imtina etdi.<\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r D\u0259nizi: M\u00fcqavil\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 h\u0259rbi donanma saxlamaq h\u00fcququ yaln\u0131z Rusiyaya verildi. \u0130ran\u0131n bu d\u0259nizd\u0259 h\u0259rbi g\u0259mil\u0259r\u0259 sahib olmas\u0131 qada\u011fan edildi.<\/p>\n<p>Ticar\u0259t: Rusiya v\u0259 Qacar tacirl\u0259rin\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 s\u0259rb\u0259st ticar\u0259t etm\u0259k h\u00fcququ verildi.<\/p>\n<p>\u2757\ufe0f Tarixi N\u0259tic\u0259 v\u0259 T\u0259siri<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n B\u00f6l\u00fcnm\u0259si: G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n iki b\u00f6y\u00fck imperiya (Rusiya v\u0259 \u0130ran) aras\u0131nda par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 r\u0259smil\u0259\u015fdirdi.<\/p>\n<p>\u0130kinci M\u00fcharib\u0259y\u0259 Yol: M\u00fcqavil\u0259nin m\u00fc\u0259yy\u0259n madd\u0259l\u0259rinin qeyri-d\u0259qiq olmas\u0131 v\u0259 \u0130r\u0259van-Nax\u00e7\u0131van m\u0259s\u0259l\u0259sinin a\u00e7\u0131q qalmas\u0131, c\u0259mi 13 ild\u0259n sonra ba\u015flayan \u0130kinci Rusiya-\u0130ran m\u00fcharib\u0259sin\u0259 (1826-1828) v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu.<\/p>\n<p>Milli Faci\u0259: Bu m\u00fcqavil\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 &#8220;\u0259b\u0259di ayr\u0131l\u0131q&#8221; v\u0259 par\u00e7alanman\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi q\u0259bul edilir v\u0259 onun a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 davam etm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_locale":"az","_original_post":"https:\/\/anlamtv.com\/?p=1317","custom_author_name":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1317","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-1","az"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1317","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1317"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1320,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1317\/revisions\/1320"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}