{"id":1327,"date":"2025-11-04T13:48:21","date_gmt":"2025-11-04T10:18:21","guid":{"rendered":"https:\/\/anlamtv.com\/?p=1327"},"modified":"2025-11-04T13:48:21","modified_gmt":"2025-11-04T10:18:21","slug":"turk-dilleri-ailesi-gunu-v%c9%99-unesconun-q%c9%99rari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/anlamtv.com\/az\/turk-dilleri-ailesi-gunu-v%c9%99-unesconun-q%c9%99rari\/","title":{"rendered":"&#8220;T\u00dcRK D\u0130LL\u018fR\u0130 A\u0130L\u018fS\u0130 G\u00dcN\u00dc&#8221; v\u0259 UNESCOnun q\u0259rar\u0131"},"content":{"rendered":"<p data-start=\"274\" data-end=\"638\">UNESCO-nun q\u0259rar\u0131na \u0259sas\u0259n, <strong data-start=\"302\" data-end=\"342\">15 dekabr \u201cT\u00fcrk dill\u0259ri ail\u0259si g\u00fcn\u00fc\u201d<\/strong> kimi qeyd olunacaq. Bu q\u0259rar, y\u00fcz milyonlarla insan t\u0259r\u0259find\u0259n dan\u0131\u015f\u0131lan t\u00fcrk dill\u0259rinin z\u0259ngin m\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi miras\u0131n\u0131 qorumaq v\u0259 bu dill\u0259r aras\u0131nda h\u0259mr\u0259yliyi g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. T\u00fcrk dill\u0259ri ail\u0259si Asiyadan Avropaya, Sibird\u0259n Aral\u0131q d\u0259nizin\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015f bir co\u011frafiyada yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<hr data-start=\"640\" data-end=\"643\" \/>\n<h3 data-start=\"645\" data-end=\"697\"><strong data-start=\"649\" data-end=\"697\">T\u00fcrk dill\u0259rinin tarixi v\u0259 co\u011frafi miqyas\u0131<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"698\" data-end=\"1039\">T\u00fcrk dill\u0259ri Altay dil ail\u0259sin\u0259 m\u0259nsub olub, min ill\u0259rl\u0259 Orta Asiyadan Qafqaza, Anadoluya, Balkanlara v\u0259 Sibirin \u015fimal\u0131na q\u0259d\u0259r yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Haz\u0131rda <strong data-start=\"847\" data-end=\"882\">30-dan art\u0131q m\u00fcst\u0259qil t\u00fcrk dili<\/strong> v\u0259 onlarla dialekt m\u00f6vcuddur. \u018fn \u00e7ox dan\u0131\u015f\u0131lanlar\u0131 aras\u0131nda <strong data-start=\"943\" data-end=\"1024\">T\u00fcrkiy\u0259, Tatar, Az\u0259rbaycan, Qa\u015fqay, Gagauz, T\u00fcrkm\u0259n, Qazax, \u00d6zb\u0259k, Q\u0131r\u011f\u0131z v\u0259 Uy\u011fur<\/strong> t\u00fcrkc\u0259l\u0259ri var.<\/p>\n<p data-start=\"1041\" data-end=\"1180\">Bu dill\u0259r aras\u0131ndak\u0131 <strong data-start=\"1062\" data-end=\"1096\">qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma qabiliyy\u0259ti<\/strong> (mutual intelligibility) onlar\u0131n ortaq m\u0259n\u015f\u0259yini v\u0259 q\u0259dim dil ba\u011flar\u0131n\u0131 s\u00fcbut edir.<\/p>\n<hr data-start=\"1182\" data-end=\"1185\" \/>\n<h3 data-start=\"1187\" data-end=\"1229\"><strong data-start=\"1191\" data-end=\"1229\">UNESCO-nun q\u0259rar\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1230\" data-end=\"1578\">UNESCO-nun bu q\u0259rar\u0131 <strong data-start=\"1251\" data-end=\"1300\">dil m\u00fcxt\u0259lifliyinin v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131<\/strong> istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki qloballa\u015fma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bir \u00e7ox azsayl\u0131 t\u00fcrk dill\u0259ri assimilyasiya v\u0259 yox olma t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir.<br data-start=\"1437\" data-end=\"1440\" \/>UNESCO bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259 t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n <strong data-start=\"1478\" data-end=\"1498\">dil h\u0259mr\u0259yliyini<\/strong>, <strong data-start=\"1500\" data-end=\"1530\">elm v\u0259 t\u0259hsil m\u00fcbadil\u0259sini<\/strong>, h\u0259m\u00e7inin <strong data-start=\"1541\" data-end=\"1565\">m\u0259d\u0259ni inteqrasiyan\u0131<\/strong> t\u0259\u015fviq edir.<\/p>\n<hr data-start=\"1580\" data-end=\"1583\" \/>\n<h3 data-start=\"1585\" data-end=\"1646\"><strong data-start=\"1589\" data-end=\"1646\">T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda m\u0259d\u0259ni h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 ortaq d\u0259y\u0259rl\u0259r<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1647\" data-end=\"1982\">Bu g\u00fcn\u00fcn qeyd olunmas\u0131 t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n ortaq tarixini, \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131, musiqisini v\u0259 mifologiyas\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131r.<br data-start=\"1757\" data-end=\"1760\" \/><strong data-start=\"1760\" data-end=\"1786\">Orxon-Yenisey yaz\u0131lar\u0131<\/strong>,<strong> Divani lu\u011fati T\u00fcrk, Qutad\u011fu Bilik, D\u0259d\u0259 Qorqud dastan\u0131, \u018fhm\u0259d y\u0259s\u0259vi, Yunus \u018fmr\u0259, \u0130mad\u0259ddin N\u0259simi, v\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli<\/strong> kimi simvollar bu ortaq irsin s\u00fctunlar\u0131d\u0131r.<br data-start=\"1889\" data-end=\"1892\" \/>UNESCO-nun q\u0259rar\u0131, bu ortaq d\u0259y\u0259rl\u0259rin beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nmas\u0131na da \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<hr data-start=\"1984\" data-end=\"1987\" \/>\n<h3 data-start=\"1989\" data-end=\"2034\"><strong data-start=\"1993\" data-end=\"2034\">\u00c7a\u011fda\u015f \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar v\u0259 perspektivl\u0259r<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"2035\" data-end=\"2107\">M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 t\u00fcrk dill\u0259rinin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259r bunlard\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"2110\" data-end=\"2177\">&#8211; T\u0259dris v\u0259 t\u0259dqiqat sah\u0259sind\u0259 ortaq layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si;<\/p>\n<p data-start=\"2180\" data-end=\"2274\">&#8211; R\u0259q\u0259msal m\u0259zmunda (media, proqramla\u015fd\u0131rma, internetd\u0259) t\u00fcrk dill\u0259rinin istifad\u0259sini art\u0131rmaq;<\/p>\n<p data-start=\"2277\" data-end=\"2338\">&#8211; G\u0259nc n\u0259sil aras\u0131nda ana dilin\u0259 sevgi v\u0259 mara\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k;<\/p>\n<p data-start=\"2340\" data-end=\"2428\">Bu istiqam\u0259td\u0259 T\u00dcRKSOY, T\u00fcrk Akademiyas\u0131 v\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq qurumlar m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n<hr data-start=\"2430\" data-end=\"2433\" \/>\n<h3 data-start=\"2435\" data-end=\"2452\"><strong data-start=\"2439\" data-end=\"2452\">Son s\u00f6z<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"2453\" data-end=\"2756\">\u201cT\u00fcrk Dill\u0259ri Ail\u0259si G\u00fcn\u00fc\u201d yaln\u0131z bir t\u0259qvim hadis\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 <strong data-start=\"2521\" data-end=\"2559\">dil v\u0259 kimlik \u015f\u00fcurunun yenil\u0259nm\u0259si<\/strong> dem\u0259kdir. UNESCO-nun bu q\u0259rar\u0131, <strong data-start=\"2592\" data-end=\"2641\">T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni, elmi v\u0259 dil birliyin\u0259<\/strong> xidm\u0259t ed\u0259n qlobal bir simvol kimi q\u0259bul olunur.<br data-start=\"2690\" data-end=\"2693\" \/>Bu g\u00fcn h\u0259m ke\u00e7mi\u015f\u0259 h\u00f6rm\u0259t, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 \u00fcmid mesaj\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>UNESCO-nun q\u0259rar\u0131na \u0259sas\u0259n, 15 dekabr \u201cT\u00fcrk dill\u0259ri ail\u0259si g\u00fcn\u00fc\u201d kimi qeyd olunacaq. Bu q\u0259rar, y\u00fcz milyonlarla insan t\u0259r\u0259find\u0259n dan\u0131\u015f\u0131lan t\u00fcrk dill\u0259rinin z\u0259ngin m\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi miras\u0131n\u0131 qorumaq v\u0259 bu dill\u0259r aras\u0131nda h\u0259mr\u0259yliyi g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. T\u00fcrk dill\u0259ri ail\u0259si Asiyadan Avropaya, Sibird\u0259n Aral\u0131q d\u0259nizin\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015f bir co\u011frafiyada yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. T\u00fcrk dill\u0259rinin tarixi v\u0259 co\u011frafi miqyas\u0131 T\u00fcrk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_locale":"az","_original_post":"https:\/\/anlamtv.com\/?p=1327","custom_author_name":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1327","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-1","az"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1327"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1329,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1327\/revisions\/1329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}