{"id":715,"date":"2025-10-11T01:42:38","date_gmt":"2025-10-10T22:12:38","guid":{"rendered":"https:\/\/anlamtv.com\/?p=715"},"modified":"2025-10-12T18:47:24","modified_gmt":"2025-10-12T15:17:24","slug":"2-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/anlamtv.com\/az\/2-2\/","title":{"rendered":"Tomas Fridman: Tramp\u0131n plan\u0131 f\u0259l\u0259stinlil\u0259r\u0259 \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yin etm\u0259k v\u0259 \u0130sraild\u0259n siyasi ayr\u0131lma istiqam\u0259tind\u0259 siyasi \u00fcf\u00fcq verir."},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Anlam Redaksiyas<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;New York Times&#8221; q\u0259zetind\u0259ki m\u0259qal\u0259sind\u0259 \u0130sraili d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n g\u00f6rk\u0259mli amerikal\u0131 yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 analitik <strong>Tomas Fridman<\/strong> prezident <strong>Donald Tramp\u0131n<\/strong> Q\u0259zza m\u00fcharib\u0259sini dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn apard\u0131\u011f\u0131 s\u0259yl\u0259r\u0259 h\u0259m nikbin, h\u0259m d\u0259 ehtiyatl\u0131 bir oxunu\u015f t\u0259qdim edib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fridman, Tramp plan\u0131n\u0131n at\u0259\u015fk\u0259s, \u0259sirl\u0259rin v\u0259 girovlar\u0131n m\u00fcbadil\u0259sini \u0259hat\u0259 ed\u0259n birinci m\u0259rh\u0259l\u0259sinin u\u011furunun <strong>qlobal alq\u0131\u015fa layiq oldu\u011funu<\/strong> bildirib. O, bunun Yax\u0131n \u015e\u0259rqin v\u0259 AB\u015e-\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259c\u0259k <strong>\u00fc\u00e7 \u0259sas s\u0259b\u0259b\u0259<\/strong> g\u00f6r\u0259 vacib oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n fikrinc\u0259, bu s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n birincisi, bu n\u00f6qt\u0259y\u0259 \u00e7atma\u011f\u0131n <strong>\u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir b\u00f6lg\u0259d\u0259 qeyri-adi diplomatik s\u0259y<\/strong> t\u0259l\u0259b etm\u0259si idi. Tramp v\u0259 onun komandas\u0131 eyni anda bir ne\u00e7\u0259 t\u0259r\u0259fin \u2013 \u0130srail, \u0130slami M\u00fcqavim\u0259t H\u0259r\u0259kat\u0131 (<strong>H\u018fMAS<\/strong>), Q\u0259t\u0259r, T\u00fcrkiy\u0259, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131, Misir, B\u018f\u018f v\u0259 F\u0259l\u0259stin Administrasiyas\u0131n\u0131n \u2013 etimad\u0131n\u0131 qazanmal\u0131 idi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sad\u0259c\u0259 Ba\u015flan\u011f\u0131c<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fridman\u0131n izah etdiyi ikinci s\u0259b\u0259b is\u0259 odur ki, bu add\u0131m \u00e7oxm\u0259rh\u0259l\u0259li s\u00fclh plan\u0131n\u0131n <strong>yaln\u0131z ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131d\u0131r<\/strong> v\u0259 onun faktiki icras\u0131 daha \u00e7\u0259tin olacaq. Yaz\u0131\u00e7\u0131 bildirir ki, Tramp administrasiyas\u0131ndan <strong>H\u018fMAS-\u0131n silahs\u0131zla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na<\/strong> n\u0259zar\u0259t etm\u0259k, \u0130srailin geri \u00e7\u0259kilm\u0259sind\u0259n sonra yaranacaq bo\u015flu\u011fu doldurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn <strong>\u00e7oxmill\u0259tli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik q\u00fcvv\u0259si<\/strong> yaratmaq, tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f Q\u0259zzan\u0131 yenid\u0259n qurmaq v\u0259 sektoru idar\u0259 ed\u0259c\u0259k <strong>ke\u00e7id h\u00f6kum\u0259ti<\/strong> qurmaq t\u0259l\u0259b olunur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O hesab edir ki, plan\u0131n u\u011furla ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Tramp\u0131n prezidentliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 <strong>daimi i\u015ftirak\u0131<\/strong> laz\u0131md\u0131r. Fridman, AB\u015e prezidentini &#8220;Q\u0259zza m\u00fcharib\u0259sini bitirdiyini v\u0259 \u0259b\u0259di s\u00fclh\u0259 nail oldu\u011funu&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k <strong>h\u0259dd\u0259n art\u0131q ir\u0259li getm\u0259m\u0259si<\/strong> bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdar edir, \u00e7\u00fcnki bu, qar\u015f\u0131dak\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin miqyas\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259m\u0259k dem\u0259k ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lakin yaz\u0131\u00e7\u0131 yenid\u0259n vur\u011fulay\u0131r ki, layih\u0259nin sona q\u0259d\u0259r u\u011fur qazanmas\u0131 <strong>iki d\u00f6vl\u0259tli h\u0259ll<\/strong> yolunu yenid\u0259n a\u00e7a bil\u0259r. Bu, Q\u0259zzan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn F\u0259l\u0259stin, \u018fr\u0259b v\u0259 beyn\u0259lxalq himay\u0259darl\u0131\u011f\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n yeni bir formul \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ola bil\u0259r v\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 daha sonra <strong>\u0130ordan \u00e7ay\u0131n\u0131n q\u0259rb sahilin\u0259<\/strong> d\u0259 yay\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Tramp\u0131n Nadir Dan\u0131\u015f\u0131q \u00dcslubu<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fridman \u0259vv\u0259lki m\u0259qal\u0259l\u0259rind\u0259 AB\u015e prezidentini s\u0259rt t\u0259nqid etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, bu d\u0259f\u0259 onun dan\u0131\u015f\u0131q \u00fcslubunu t\u0259rifl\u0259y\u0259r\u0259k, onu <strong>&#8220;nadir n\u00f6v&#8221;<\/strong> kimi xarakteriz\u0259 edib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0259b\u0259b\u0259 g\u0259ldikd\u0259, Fridman bu s\u00fclh plan\u0131n\u0131n memar\u0131 kimi Tramp\u0131n \u015f\u00f6hr\u0259t qazanmas\u0131n\u0131 arzulay\u0131r, bu, onun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, Yax\u0131n \u015e\u0259rql\u0259 \u0259laq\u0259li deyil, \u0259ksin\u0259, (b\u0259lk\u0259 d\u0259 <strong>pu\u00e7 olan<\/strong>) bir \u00fcmidd\u0259n ir\u0259li g\u0259lir ki, bu, ona <strong>Amerikada da s\u00fclh yaratma\u011fa<\/strong> ilham ver\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yaz\u0131\u00e7\u0131 hesab edir ki, Tramp\u0131n plan\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bir model t\u0259msil edir. Bu, israillil\u0259rin v\u0259 f\u0259l\u0259stinlil\u0259rin aralar\u0131ndak\u0131 etimad\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n sonra \u00f6zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n s\u00fclh\u0259 nail olmaq qabiliyy\u0259tini itirm\u0259l\u0259ri fakt\u0131na \u0259saslan\u0131r v\u0259 sabitliyin t\u0259min edilm\u0259si AB\u015e v\u0259 \u018fr\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n <strong>daimi z\u0259man\u0259tl\u0259r<\/strong> t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fridman, Tramp\u0131n s\u0131rf <strong>praqmatizm\u0259<\/strong> v\u0259 etik d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 bigan\u0259liy\u0259 \u0259saslanan <strong>qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi dan\u0131\u015f\u0131q \u00fcslubunu<\/strong> t\u0259hlil edir. Onun fikrinc\u0259, Tramp rejiml\u0259ri t\u0259snif etm\u0259y\u0259 v\u0259 ya onlar\u0131 insan haqlar\u0131 qeydl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 hesaba \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t vermir, yaln\u0131z <strong>n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259<\/strong> fokuslan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, Fridman hesab edir ki, h\u0259m H\u018fMAS, h\u0259m d\u0259 H\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r v\u0259 insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259tm\u0259kd\u0259 ittiham olunaraq <strong>Beyn\u0259lxalq Cinay\u0259t M\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259<\/strong> t\u0259l\u0259b olunan \u0130srailin Ba\u015f naziri <strong>Binyamin Netanyahu<\/strong>, h\u0259r ikisi ist\u0259dikl\u0259rin\u0259 tam nail olmasalar da, raz\u0131la\u015fman\u0131 \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bir nailiyy\u0259t kimi t\u0259qdim ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Netanyahu Uduzdu<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Amerikal\u0131 yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n fikrinc\u0259, Netanyahu tamamil\u0259 Trampa g\u00fcv\u0259nm\u0259kl\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcn dig\u0259r m\u00fctt\u0259fiql\u0259rini itirm\u0259kl\u0259 <strong>risk\u0259 getdi v\u0259 uduzdu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tramp &#8211; \u0259r\u0259bl\u0259rin v\u0259 avropal\u0131lar\u0131n t\u0259zyiqi il\u0259 &#8211; plan\u0131n\u0131 Q\u0259zza v\u0259 ya \u0130ordan \u00e7ay\u0131n\u0131n q\u0259rb sahilinin ilhaq\u0131na mane olan <strong>\u0259sl s\u00fclh yoluna<\/strong> y\u00f6n\u0259ltdikd\u0259, Netanyahunun t\u0259zyiq vasit\u0259si qalmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yaz\u0131\u00e7\u0131, \u0130srailli ekspert <strong>Gideon Gerstenin<\/strong> Tramp\u0131n 20 b\u0259ndlik plan\u0131n\u0131 <strong>&#8220;Camp David raz\u0131la\u015fmalar\u0131ndan b\u0259ri diplomatiyan\u0131n \u0259sas prinsipl\u0259rini canland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259lledici f\u00fcrs\u0259t&#8221;<\/strong> kimi t\u0259svir etm\u0259sin\u0259 istinad edir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, plan <strong>t\u0259kba\u015f\u0131na ilhaq\u0131n qeyri-qanuniliyini<\/strong> yenid\u0259n t\u0259sdiql\u0259yir v\u0259 f\u0259l\u0259stinlil\u0259r\u0259 <strong>\u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yin etm\u0259k<\/strong> v\u0259 \u0130sraild\u0259n siyasi ayr\u0131lma istiqam\u0259tind\u0259 <strong>siyasi \u00fcf\u00fcq<\/strong> verir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yaz\u0131\u00e7\u0131 \u0259vv\u0259ll\u0259r AB\u015e prezidentini s\u0259rt t\u0259nqid etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, bu d\u0259f\u0259 onun dan\u0131\u015f\u0131q \u00fcslubunu t\u0259rifl\u0259yib v\u0259 onu &#8220;nadir n\u00f6v&#8221; kimi xarakteriz\u0259 edib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u0259tta daha da ir\u0259li ged\u0259r\u0259k, Fridman, &#8220;\u0259g\u0259r plan\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri F\u0259l\u0259stin-\u0130srail s\u00fclh\u00fcn\u0259 do\u011fru yolu yenid\u0259n qurmaqda u\u011furlu olsa&#8221;, Tramp\u0131n <strong>Nobel S\u00fclh M\u00fckafat\u0131na<\/strong> layiq olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb. (Qeyd ed\u0259k ki, Norve\u00e7 Nobel Komit\u0259si bu c\u00fcm\u0259 g\u00fcn\u00fc s\u0259h\u0259r Venesuelal\u0131 <strong>Mariya Korina Ma\u00e7ado<\/strong>nun Nobel S\u00fclh M\u00fckafat\u0131n\u0131 qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etdi.) <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yerli s\u0259viyy\u0259d\u0259, Fridman Tramp\u0131n Q\u0259zza t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin onu AB\u015e daxilind\u0259ki siyasi davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ilham ver\u0259c\u0259yin\u0259 \u00fcmid edir v\u0259 ondan Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 kimi Amerikada da s\u00fclh yaratma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yaz\u0131\u00e7\u0131 Tramp\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u0259y\u0259 v\u0259 r\u0259qibl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259hrik\u0259 meyilli olmas\u0131n\u0131 t\u0259nqid edir, ona <strong>Camp David kurortunda Demokrat Partiyas\u0131 liderl\u0259rini &#8220;Amerika-Amerika s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si&#8221;<\/strong> imzalamaq \u00fc\u00e7\u00fcn bar\u0131\u015f\u0131q g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 d\u0259v\u0259t etm\u0259yi t\u0259klif edir v\u0259 bunun onun daha populyar v\u0259 h\u00f6rm\u0259tli ed\u0259c\u0259yini vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prezident\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k deyir: <strong>&#8220;Ancaq Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 birl\u0259\u015fdirici v\u0259 Amerikada b\u00f6l\u00fcc\u00fc rolunu oynama\u011fa davam ets\u0259niz, Q\u0259zza plan\u0131 u\u011fursuz bir prezident i\u015f hesabat\u0131n\u0131n ha\u015fiy\u0259sind\u0259 qalacaq.&#8221;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Anlam Redaksiyas &#8220;New York Times&#8221; q\u0259zetind\u0259ki m\u0259qal\u0259sind\u0259 \u0130sraili d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n g\u00f6rk\u0259mli amerikal\u0131 yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 analitik Tomas Fridman prezident Donald Tramp\u0131n Q\u0259zza m\u00fcharib\u0259sini dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn apard\u0131\u011f\u0131 s\u0259yl\u0259r\u0259 h\u0259m nikbin, h\u0259m d\u0259 ehtiyatl\u0131 bir oxunu\u015f t\u0259qdim edib. Fridman, Tramp plan\u0131n\u0131n at\u0259\u015fk\u0259s, \u0259sirl\u0259rin v\u0259 girovlar\u0131n m\u00fcbadil\u0259sini \u0259hat\u0259 ed\u0259n birinci m\u0259rh\u0259l\u0259sinin u\u011furunun qlobal alq\u0131\u015fa layiq oldu\u011funu bildirib. O, bunun Yax\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":689,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_locale":"az","_original_post":"https:\/\/anlamtv.com\/?p=715","custom_author_name":"","footnotes":""},"categories":[74,20],"tags":[],"class_list":["post-715","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-box","category-article","az"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=715"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":720,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/715\/revisions\/720"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/media\/689"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/anlamtv.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}