[فینکئن ایشتاین آندلاشماسی]
فیرانسا ایمپاراتور.و و ایتالیا پادشاه.ی جنابلاری و ایران شاهِ سعادت‌گاه جنابلاری، اتّحاد عهدنامه.سی ایله محبّتین بنالاری.نی مثبوت ائتمه‌سی‌نه خواهش ائدیپ. بناءً علیه رخصتِ کامله ایله رخصت‌گزارلار تعین ائدیپ. یعنی:
فیرانسا ایمپاراتور.و و ایتالیا پادشاه.ی طرفیندهن دولتین وزیری و سرکاتبِ اعظم، چه‌له‌نکِ همایون ایله و باویر و باد دولت‌له‌ری نشان‌لار.ی ایله مشر‌ّف اولان موسیو ر. هوگ بئرنار مارئ نام مأمور؛ و ایران شاهِ صاحبِ دست‌گاه و سعادت‌گاه طرفلهریندهن سفیرِ بی‌نظیرِ عالی‌جاه و رفعت‌گاه میرزه محمّدرضا خان قه‌زبین شه‌هه‌ری‌نین ناظری و محمّدعلی میرزا حضر‌ت‌له‌ری‌نین وزیری و مشارالیها رخصت‌نامه‌له‌ری‌نین تبدیلی ائیله‌دیک‌ده‌ن سونرا ادنا.دا مشروح اولان مادّه‌‌له‌ری ربط ائتمیش‌له‌ر:
نوشته‌های مرتبط
مادّه ١- فیرانسا ایمپاراتور.و و ایتالیا پادشاه.ی جنابلاری و ایران شاهِ سعاد‌ت‌له‌ری مابینی‌نده صلح و محبّت و اتّحاد انشاءالله تعالیٰ مستدام اولسون!
مادّه ٢- فیرانسا ایمپاراتور.و و ایتالیا پادشاه.ی جنابلاری ایران شاه.ی جناب‌لارین.ین دولتی‌نده اولان مُلک‌له‌رین حراستی‌نه کفیل‌دیر.
مادّه ٣- گورجوستان اقلیمی.نین حلالاً ایران شاهین.ین مُلکو اولدوغو، فیرانسا ایمپاراتورو و ایتالیا پادشاه.ی‌نا مشخّص و معلوم‌دور.
مادّه ٤- فیرانسا ایمپراتور.و و ایتالیا پادشاه.ی روسیا دولتی.نی گورجوستان‌دان اخراجا و بوتون ایران خاکی‌ندان اخراج و ترکی‌نه مجبور ائیله‌مه‌له‌ری ایچون و مستقبل عهدنامه‌ده ایش‌بو شرطین مخصوص تضمینی ایچون تماماً و کاملاً جهد ائده‌ریم دییو، تعهّد ائیلییور، چون‌کو بو مادّه دایمٰا ایمپاراتورِ مشارالیه جناب‌لاری‌نین دولت ایش‌له‌ری‌نده و عٰالی همّتی‌نده‌دیر.
مادّه ٥- فیرانسا ایمپاراتور.و و ایتالیا پادشاه.ی طرفلهریندهن بیر سفیرِ رخصت‌گزارِ متعیّن، ایران شاهین.ین درِ سعاد‌تی‌نده مقیم اولسون.
مادّه ٦- ایران پادشاه.ی جنابلاری پیاده عساکری‌نی و توپ‌لاری‌نی و قالالاری‌نی فیرهنگ معرفتی اوزه‌ره تعلیم و ترتیبی‌نه اشتیاقی.نی بیلدیریپ. فیرانسا ایمپاراتور.و و ایتالیا پادشاه.ی جنابلاری بونا بناءً توپِ سفریّه و حرب‌لی توفه‌نگ شاه طرفی‌نده لازم اولان نه قده‌ر مطلوب اولورسا ارسالی‌نا تعهّد ائیلییور. و بو سلاح‌لارین قیمتی فیره‌نگیستان قیمتی‌یله مدفوع اولونا.
مادّه ٧- ایران دولتی‌نین قالالاری.نی فیرهنگ عاد‌تی اوزه‌ره تحصین و توپ‌خانالاری.نی ترتیب و پیاده عسکری.نی تعلیم ائتمه‌ک ایچون، توپ‌چو و مهندس و تعلیم‌چی معتبر اوفیسییال‌لاری‌ندان ایران پادشاهی جناب‌لاری‌نا نه مقدار مناسب گؤر.و‌ر.له‌رسه ارسال ائتمه‌سی‌نه فیرانسا ایمپاراتور.و و ایتالیا پادشاهی تعهّد ائده‌ر.
مادّه ٨- ایران پادشاهی که‌ندی طرفیندهن اینگیلته‌ره ایله هر وجهی‌یله مکاتبه و مراسله.یی قطع ائیله‌مه‌سی‌نه؛ و حالاً مذکور طایفه‌یه سفر آچماسی‌نا و دوشمان‌لیق اوزه‌ره حرکت ائتمه‌سی‌نه تعهّد ائیله‌ییپ. بناءً علیه:
-بیریتانیا‌یا مرسول اولان شاهین سفیری رجوعونا امر اولونا.
-اینگیلیز کونپانیا.سی طرفیندهن ایران‌دا و بند‌رله‌ری‌نده مقیم اولان بالیوس‌لاری و سایر وکلا.س.ی اقامت‌له‌ری‌نده‌ن فی‌الحال مردود اولا.
-و اینگیلیز مال‌لاری و متاع‌لاری.نی ضبط ائتمه‌سی‌نه و تجار‌ت‌له‌ری.نی برّاً و بحراً قطع ائتمه‌سی‌نه پادشاهانه فرمان اولونا.
-و بو سفرین وقتی‌نده اینگیلته‌ره طرفیندهن سفارت ایچون و یاخود دیگر بهانه‌سی‌یله گه‌له‌نی مردود اولا.
مادّه ٩- فی‌المستقبل اگر روسیا و اینگیلیز دولت‌له‌ری ایران و فیرانسا دولت‌له‌ری اوزه‌ری‌نه اتّفاق ائده‌رله‌ر ایسه، فیرانسا و ایران دولت‌له‌ری داخی اتّفاق و اتّحاد اوزه‌ره اولسون‌لار. ایش‌بو ایکی دولت‌له‌رین بیری‌سی‌نین طرفیندهن عداوت ظهور ائده‌رسه، اوْل بیری‌نه رسماً خبر و دئندییی گیبی دوشمان اوزه‌ری‌نه حرکت اولونا. و او اثنادا اعلاء مادّه‌ده شرح اولونان وجهی‌یله عمل اولونا.
مادّه ١٠- ایران پادشاه.ی اغوان (افغان) طایفه‌سی‌یله و سایر قندهار طایفه‌له‌ر.ی ایله اتّفاق ائدیپ و مملکت‌له‌ری‌نده‌ن عبورو مشخّص اولدوغوندا هیندیستان‌دا اینگیلیزین یدی‌نده اولان مملکت‌له‌ری تسخیر ائتمه‌ک ایچون اینگیلیز اوزه‌ری‌نه تمشیتِ عساکر اولونا.
مادّه ١١- اگر فیرانسیزلارین بیر دونانماسی ایران دریاسی‌ندا و ایران بند‌رله‌ری‌نده ظهور ائده‌رسه، اقتضاء اوزه‌ره اولان تسهیلات و معاونت و محبّتِ کامله ایله مقبول اولسون.
مادّه ١٢- هیندیستان‌داکی اینگیلیز مملکت‌له‌ری‌نه هجوم ائتمه‌ک ایچون، قارادان بیر لشکر ارسال ائتمه‌سی فیرانسا ایمپاراتورون.ون نیّت‌له‌ری‌نده ایسه، اتّحاد اوزه‌ره ایران پادشاه.ی لشکرِ مذکورو که‌ندی توپراغی‌ندان عبوری وئرسین. ولاکین اؤیله اثنادا مقدّماً ایکی دولت‌له‌ر مابینی‌نده مخصوص عهدنامه مربوط اولونوپ و مذکور عهدنامه‌ده نه راهی‌نی متو‌جّه اولاجاق‌لاری و نه وجه ایله ذخایر و مراحلات ایچون تدارک گؤرونه‌جه‌ک‌له‌ری و نه مقدار ایران عسکری‌نده‌ن برابر ارسال.ین ایران دولتی‌نه مناسب اولاجاق‌لاری بو مذکور عهدنامه‌ده تفصیلاً مشروح اولسون.
مادّه ١٣- بون‌دان اعلاءکی مادّه‌له‌رین موجبی‌نجه، یاخود دونانمالارا و یاخود عسکرله‌ره هر شئی کی وئره.ر.له‌رسه، ایران اهلی‌نه گیبی قیمتی و بهاسی ایله وئریلسین.
مادّه ١٤- بون‌دان اعلاء اونونجو مادّه‌سی‌نده مذکور اولان شرط‌له‌ری فیرانسا دولتی‌نه مشخّص اولسون. بناءً علیه نه اینگیلته‌ره و نه روسیا دولت‌له‌ری‌نه ایش‌بو شرط‌له‌ر هیچ بیر یئرده مربوط اولماسین.
مادّه ١٥- تجّار.ین امورلاری ایچون و دولتین انتفاعی ایچون تجار‌ته متعلّق بیر عهدنامه تئهران‌دا مربوط اولسون.
مادّه ١٦- انشاءالله تعالیٰ ایش‌بو عهدنامه‌یِ همایون‌ون رضانامه‌له‌ری ایش‌بو تاریخ دؤرت آی‌دان سونرا تئهران‌دا تبدیل اولونا.
محرّراً ایمپاراتورِ اعظم‌ین اوردوسوندا فینکئ.نی.سته‌ن نام، فی صفر ١٢٢٢
[FINKENSTEIN – FİNKENİŞTAYN ANDLAŞMASI]
Fıransa İmparatoru ve İtalya Pâdişâhı cenabları ve Îran Şâh-i saâdetgâh cenabları ittîhâd ehdnâmesi ile mehebbetin benalarını mesbût étmesine xâhiş édip, Benâen eléyh rüxset-i kâmile ile rüxsetgüzarlar te’yîn édip, ye’ni Fıransa İmparatoru ve İtalya Pâdişâhı terefinden dévletin vezîri ve serkâtib-i e’zem, çelenk-i humâyun ile ve Bavir ve Bad dévletleri nişanları ile müşerref olan Mösyö R. Hüg Bérnar Maré nâm me’mûr; ve Îran Şâh-i sâhib-i destgâh ve saâdetgâh tereflerinden sefîr-i bînezîr-i âlîcah ve ref’etgâh Mirze Mehmed Rıza Xan Qezvin şehrinin nâziri ve Mehmedeli Mirza hezretlerin vezîri ve muşar-ün-ileyha rüxsetnâmelerini tebdîl éyledikden sonra, ednâda meşrûh olan maddeleri rebt étmişler:
Madde 1- Fıransa İmparatoru ve İtalya Pâdişâhı cenabları ve Îran Şâh-i saâdetleri mâbéyninde sülh ve mehebbet ve ittihad inşallah taâla müstedam olsun!
Madde 2- Fıransa İmparatoru ve İtalya Pâdişâhı cenabları ve Îran Şâhı cenablarının dévletinde olan mülklerin herâsetine kefîldir.
Madde 3- Gürcüstan iqlîminin helâlen Îran Şâhının mülkü olduğunu Fıransa İmparatoru ve İtalya Pâdişâhına müşexxes ve me’lumdur.
Madde 4- Fıransa İmparatoru ve İtalya Pâdişâhı Rusya dévletini Gürcüstan’dan ixraca ve bütün Îran xâkından ixrac ve terkine mecbur éylemeleri içün ve müsteqbel ehdnâmede işbu şertin mexsus tezmîni içün temâmen ve küllen cehd éderim diye, teehhüd éyliyor çünkü bu madde dâyima İmparator-i muşar-ün-ileyh cenablarının dévlet işlerinde ve âlî himmetindedir.
Madde 5- Fıransa İmparatoru ve İtalya Pâdişâhı tereflerinden bir sefîr-i rüxsetgüzâr-i müteeyyin Îran Şâhının der-i saâdetinde müqîm olsun.
Madde 6- Îran Pâdişâhı cenablarının piyâde esâkirîni ve toplarını ve qalalarını Fireng me’rifeti üzre te’lîm ve tertîbine iştiyâqını bildirip, Fıransa İmparatoru ve İtalya Pâdişâh cenabları buna benâen top-i seferiyye ve herbli tüfeng Şâh terefinde lâzim olan ne qeder metlûb olursa irsâlına teehhüd éyliyor ve bu silahların qiymeti Firengistan qiymetile medfu’ oluna.
Madde 7- Îran dévletinin qalaları Fireng âdeti üzre tehsîn ve topxanaları tertîb ve piyâde eskerini te’lîm étmek içün, topçu ve mühendis ve te’lîmçi mö’teber ofisiyallarından Îran Pâdişâhı cenablarına ne miqdar munâsib görerlerse irsâl étmesine Fıransa İmparatoru ve İtalya Pâdişâhı teehhüd éder.
Madde 8- Îran Pâdişâhı kendi terefinden İngiltere ile her vechile mukâtibe ve murâsileni qet` éylemesine ve hâlen mezkûr tâyifeye sefer açmasına ve düşmanlıq üzere hereket étmesine tehehhüd éyleyip. Benânen eléyh:
-Biritanya’ya mersûl olan Şâhın sefîri rucû’una emr oluna.
-İngiliz konpanyası terefinden Îran’da ve benderlerinde müqîm olan balyosları ve sâyir vukelâsı iqâmetlerinden filhal merdûd ola.
-Ve İngiliz malları ve meta’larını zebt étmesine ve ticaretleri berren ve behren qet` étmesine Pâdişâhâne ferman oluna.
-Ve bu seferin veqtinde İngiltere terefinden sefâret içün veyâxud diger behânasıyla geleni merdûd ola.
Madde 9- Filmüsteqbel eger Rusya ve İngiliz dévletleri Îran ve Fıransa dévletleri üzerine ittifaq éderler ise, Fıransa ve Îran dévletleri daxı ittifaq ve ittihâd üzere olsunlar. İşbu iki dévletlerin birisinin terefinden edâvet zuhûr éderse, ol birine resmen xeber ve déndiyi gibi düşman üzerine hereket oluna, o esnada e’lâ maddede şerh olunan vechile emel oluna.
Madde 10- Îran Pâdişâhı Avğan tâyifesile ve sâyir Qendhar tâyifeleri ile ittifaq édip ve memleketlerinden ubûr ve müşexxes olduğunda, Hindistan’da İngilizlerin yedinde olan memleketleri tesxîr étmek içün İngiliz üzerine temşiyet-i esâkir oluna.
Madde 11- Eger Fıransızların bir donanması Îran deryasında ve Îran benderlerinde zuhûr éderse, iqtiza’ üzere olan teshîlat ve muâvinet ve mehebbet-i kâmile ile meqbul olsun.
Madde 12- Hindistan’dakı İngiliz memleketlerine hucûm étmek içün qaradan bir leşker irsâl étmesi Fıransa İmparatorunun niyyetlerinde ise, ittihâd üzere Îran Pâdişâhı leşker-i mezkûru kendi toprağından ubûrî vérsin. Velâkin öyle esnâda müqeddemen iki dévletler mâbéyninde mexsus ehdnâme merbût olunup ve mezkûr ehdnâmede ne râhını müteveccih olacaqları ve ne vech ile zexâyir ve merâhilat içün tedârük görünecekleri ve ne miqdar Îran eskerinden berâber irsâlın Îran dévletine munâsib olacaqları bu mezkûr ehdnâmede tefsîlen meşrûh olsun.
Madde 13- Bundan e’lâkı maddelerin mevcibince yâxud donanmalara veyâxud eskerlere her şéy ki vérirlerse, Îran ehline gibi qiymeti ve bahası ile vérilsin
Madde 14- Bundan e’lâ onuncu maddesinde mezkûr olan şertleri Fıransa dévletine müşexxes olsun. Benâen eléyh ne İngiltere ve ne Rusya dévletlerine işbu şertler hiç bir yérde merbût olmasın
Madde 15- Tüccarın umûrları içün ve dévletin intifâ’ı içün ticârete müteelliq bir ehdnâme Téhran’da merbût olsun.
Madde 16- İnşallah taâla işbu ehdnâme-yi humâyunun rizânâmeleri işbu târix dört aydan sonra Téhran’da tebdîl oluna.
Muherriren İmparator-i e’zem’in ordusunda Finkésten nâm, fi sefer 1222
سؤزلوک:
ایش‌بو: این، همین
چه‌له‌نک: ده‌میرده‌ن یاپیلان هر چئشیت نه‌سنه. چه‌لیک ایله کؤکه‌ن‌ده‌ش‌دیر.
دونانما: قوه‌ی بحریه، نیروی دریائی
دئندییی گیبی: دیییلدییی کیمی، همانگونه که گفته شد
دئندییی: دیییلدییی
قارا: نیروی زمینی (در مقابل دریائی)، قوه‌ی برّیه
قه‌زبین: قزبین، قه‌زوین، قزوین
که‌ندی: اؤز، خود
گیبی: کیمی، مانند
میرزه: منشی، نویسنده، محرف موچه‌ی موغولی
اوغان: افغان
بالیوز: شهبندر، شهبندر، کارگزار، قونسول
باویر و باد: ایالت‌های باواریا و بادن آلمان
تَمشیت: حرکت سریع
درِ سعادت: پایتخت
کونپانیا: کومپانی
مراحلات: مرحله‌ها
دیدگاهتان را بنویسید