دسته: دیدگاه

مطالعه جدید بازتولید تأثیر رسانه‌های دیجیتال بر دموکراسی را بررسی می‌کند

۱۰ آوریل ۲۰۲۵
آیا رسانه‌های دیجیتال می‌توانند تأثیر منفی بر دموکراسی داشته باشند؟ یک مطالعه جدید بازتولید، یافته‌های تحقیقات قبلی درباره تأثیر رسانه‌های دیجیتال بر دموکراسی را مرور و تأیید می‌کند. رسانه‌های دیجیتال مانند شبکه‌های اجتماعی، گروه‌های پیام‌رسان یا ستون‌های نظرات در رسانه‌های آنلاین تأثیر عمدتاً منفی بر فرآیندهای سیاسی دارند. آنها می‌توانند جنبش‌های پوپولیستی را تشویق کنند، قطب‌بندی را افزایش دهند و اعتماد به نهادها را تضعیف کنند. این مطالعه، ضمن بررسی تأثیر منفی رسانه‌های دیجیتال بر دموکراسی روندهای نگران‌کننده را تأیید می‌کند. اگرچه رسانه‌های دیجیتال فرصت‌هایی برای مشارکت سیاسی و دسترسی به اطلاعات فراهم می‌آورند، اما همچنین به قطب‌بندی، کاهش اعتماد به نهادها و گسترش اطلاعات غلط کمک می‌کنند.

یک مقاله تحقیقاتی اخیر از مؤسسه بازتولید (I4R) نتایج مطالعه ۲۰۲۳ با عنوان «مرور سیستماتیک شواهد علی و همبستگی جهانی در مورد رسانه‌های دیجیتال و دموکراسی» از لورنز-اسپریین و همکاران را تجزیه و تحلیل و بررسی کرده است. مطالعه بازتولید شده که توسط محققانی از دانشگاه تونگجی، دانشگاه کمبریج و دانشگاه دوک انجام شده، یافته‌های اصلی را در مورد روابط بین رسانه‌های دیجیتال و دموکراسی تأیید می‌کند.

افزایش بی‌اعتمادی به نهادهای دموکراتیک
تیم تحقیقاتی به طور سیستماتیک روش‌شناسی مطالعه اصلی را بازتولید کرده و از یک مجموعه داده به‌روزشده با مطالعات تا مارس ۲۰۲۴ استفاده کرده است. نتایج این مطالعه تأییدکننده یافته‌های مطالعه اصلی است: رسانه‌های دیجیتال تأثیرات مشکل‌ساز زیادی بر فرآیندهای دموکراتیک دارند، علاوه بر تأثیرات مثبت. از یک سو، آنها مشارکت سیاسی را ترویج می‌دهند و دسترسی به اطلاعات را تسهیل می‌کنند. از سوی دیگر، آنها باعث افزایش قطب‌بندی، بی‌اعتمادی به نهادها و جنبش‌های پوپولیستی می‌شوند.

«مطالعه بازتولید یافته‌های ما را پشتیبانی می‌کند و روندهای نگران‌کننده ادامه دارند»، توضیح می‌دهد فیلیپ لورنز-اسپریین، رهبر گروه تحقیقاتی علوم اجتماعی محاسباتی در دانشگاه صنعتی درسدن و پژوهشگر در مؤسسه مکس پلانک برای توسعه انسانی (MPIB) در برلین. او و لیزا اوسوالد – که هر دو در مرکز عقلانیت تطبیقی کار می‌کنند – هدایت مطالعه ۲۰۲۳ را بر عهده داشتند. لیزا اوسوالد، پژوهشگر فوق دکترا، اهمیت این یافته‌ها را تأکید می‌کند. «شواهد همبستگی در حال افزایش است که رسانه‌های دیجیتال می‌توانند تأثیر منفی بر فرآیندهای سیاسی داشته باشند – ما افزایش قطب‌بندی، افزایش بی‌اعتمادی به نهادهای دموکراتیک و رسانه‌ها، و گسترش اطلاعات غلط را مشاهده می‌کنیم.»

افزایش مشارکت سیاسی
همکار نویسنده، رالف هرتویگ، مدیر مرکز عقلانیت تطبیقی در مؤسسه مکس پلانک برای توسعه انسانی، همچنین به نیاز به اقدام اشاره می‌کند: «ما شواهد کافی برای جدی گرفتن این چالش‌ها داریم و باید استراتژی‌هایی توسعه دهیم که ریسک‌ها را به حداقل برسانند و در عین حال پتانسیل رسانه‌های دیجیتال را برای تقویت فرآیندهای دموکراتیک حفظ و بهره‌برداری کنند.»

این مطالعه بازتولید یافته‌های کلیدی مطالعه اصلی را تأیید می‌کند. رسانه‌های دیجیتال با مجموعه‌ای از متغیرهای مرتبط با دموکراسی در ارتباط هستند. بیشتر یافته‌ها به خطرات احتمالی برای دموکراسی اشاره دارند – به عنوان مثال، کاهش ارزشیابی احساسی از کسانی که متفاوت فکر می‌کنند (قطب‌بندی احساسی)، ظهور جنبش‌های پوپولیستی، افزایش تکه‌تکه شدن گفتمان اجتماعی، و کاهش اعتماد به نهادهای دموکراتیک، همچنین نفرت‌پراکنی و گسترش اطلاعات غلط.

با این حال، در عین حال، مشاهدات مثبتی نیز وجود دارد: افرادی که از رسانه‌های دیجیتال استفاده می‌کنند بیشتر در سیاست مشارکت می‌کنند، به طیف وسیعی از اطلاعات دسترسی دارند، می‌توانند آزادانه نظرات خود را بیان کنند و سطح دانش سیاسی بالاتری دارند. با این حال، مشخص نیست که تا چه حد رسانه‌های دیجیتال واقعاً باعث افزایش دانش و پذیرش دیدگاه‌های مختلف می‌شوند. برخی از مطالعات این تأثیر مثبت را تأیید می‌کنند، در حالی که برخی دیگر به اثرات بی‌طرفانه یا حتی منفی اشاره دارند. «ما به شدت نیاز داریم که بررسی کنیم رسانه‌های دیجیتال – الگوریتم‌ها و عملکردهای آنها، و همچنین دینامیک‌های بین کاربران – چگونه با متغیرهای فردی تعامل می‌کنند. و مهم‌تر از همه: چه چیزی باعث چه چیزی می‌شود؟» لیزا اوسوالد تأکید می‌کند.

مطالعات بازتولید نقش مهمی در علم ایفا می‌کنند زیرا بررسی می‌کنند که آیا نتایج تحقیقات قبلی اعتبار دارند یا خیر. آنها به تأیید یافته‌ها، اصلاح اشتباهات و درک عمیق‌تر مسائل کلیدی کمک می‌کنند. این مطالعه نه تنها یافته‌های اصلی فیلیپ لورنز-اسپریین، لیزا اوسوالد، استفان لووندوفسکی و رالف هرتویگ را تأیید می‌کند، بلکه آنها را با داده‌های جدید گسترش می‌دهد تا تصویری جامع‌تر از تأثیر رسانه‌های دیجیتال بر دموکراسی ترسیم کند.