شی جین‌پینگ در دیدار با ترامپ، شرایط جلوگیری از درگیری نظامی امریکا و چین را مطرح کرد. پیشنهادهای رئیس‌جمهور چین برای کاهش تنش‌ها در حالی مطرح می‌شود که دو کشور در عرصه‌های هوش مصنوعی و تجارت وارد دوره‌ای از رقابت شدید شده‌اند
رابرت تِیت
منبع: روزنامهٔ گاردین
جمعه ٢٥ سپتامبر ۲۰۲۶ مطابق ٣ مهر ۱۴۰۵
شی جین‌پینگ خواستار همکاری گسترده با واشنگتن شده است تا از گرفتار شدن در «دام توسیدید» جلوگیری شود؛ وضعیتی که در بحبوحهٔ افزایش تنش‌ها بر سر هوش مصنوعی، تجارت و تایوان، می‌تواند ایالات متحده و چین را در مسیر برخورد نظامی قرار دهد.
نوشته‌های مرتبط
رئیس‌جمهور چین در آغاز نشست خود با دونالد ترامپ در کاخ سفید، شرایطی را برای دستیابی به تفاهم متقابل مطرح کرد که به گفتهٔ او می‌تواند این دو ابرقدرت رقیب را از یک درگیری نظامی احتمالی در آینده دور سازد و در مسیر منافع متقابل قرار دهد.
شی گفت به‌جای رویارویی، باید شرایطی فراهم شود که در آن «تحقق نوزایی بزرگ ملت چین و دوباره عظمت بخشیدن به امریکا، هم‌زمان و هم‌سو با یکدیگر پیش بروند» و این باید هدف دو کشور باشد. او در این سخنان به شعار سیاسی مشهور ترامپ اشاره کرد.
شی، در حالی که ترامپ به سخنان او گوش می‌داد، گفت:
«ما باید ارتباطات را تقویت کنیم. چین و ایالات متحده از لحاظ شرایط ملی با یکدیگر تفاوت دارند، اما دو کشور ما می‌توانند از طریق گفت‌وگوهای صریح، عمیق و مستمر، یکدیگر را بهتر درک کنند، ضمن کنار گذاشتن اختلاف‌ها در پی یافتن زمینه‌های مشترک باشند و اعتماد متقابل را افزایش دهند.»
او افزود:
«ما باید در صلح در کنار یکدیگر زندگی کنیم. چین و ایالات متحده، به‌عنوان دو کشور بزرگ، از همکاری سود خواهند برد و هر دو از رویارویی زیان خواهند دید. نیروهای نظامی دو کشور ما باید گفت‌وگوهای منظم خود را حفظ کنند و سازوکارهای ارتباطی برای مدیریت و جلوگیری از بحران را بهبود بخشند.»
شی گفت در صورت فراهم شدن چنین شرایطی، «می‌توان بر دام توسیدید غلبه کرد». منظور او پدیده‌ای بود که به نام توسیدید، تاریخ‌نگار یونانی، شناخته می‌شود و به تنش‌هایی اشاره دارد که هنگام به چالش کشیده شدن سلطهٔ یک قدرت تثبیت‌شده از سوی یک قدرت نوظهور پدید می‌آید.
شی در دیدار ماه می خود با ترامپ در بیجینگ نیز این اصطلاح را به کار برده و از رئیس‌جمهور امریکا پرسیده بود که چگونه قصد دارد از گرفتار شدن در این دام جلوگیری کند.
پیشنهادهای او برای کاهش تنش‌ها — که دعوت از ۱۰۰ هزار جوان امریکایی برای سفر به چین در چارچوب برنامه‌های تبادلهٔ دانشجویی را نیز شامل می‌شد — در دوره‌ای مطرح شده است که رقابت میان دو قدرت بر سر هوش مصنوعی و تجارت به‌شدت افزایش یافته و هر یک از دو طرف بر کالاهای طرف مقابل تعرفه وضع کرده است.
ترامپ پیش از آن، از شی و همسرش، پِنگ لی‌یوان، در کاخ سفید استقبال کرده و خاطرنشان ساخته بود که شی نخستین رهبر چین است که برای دومین بار در قالب یک سفر رسمی دولتی به ایالات متحده سفر می‌کند. سفر قبلی او در سال ۲۰۱۵، زمانی انجام شده بود که باراک اوباما رئیس‌جمهور امریکا بود.
ترامپ گفت:
«رئیس‌جمهور شی و خانم پنگ در مقطعی مهم برای امریکا، یعنی در دوصد و پنجاهمین سالگرد تأسیس کشور ما، به اینجا آمده‌اند.»
ترامپ گفت که با شی «دوستی واقعاً بزرگی» ایجاد کرده است.
او افزود:
«من و رئیس‌جمهور شی در زمینهٔ مسائلی که دو کشور ما با آن روبه‌رو هستند، پیشرفت‌های چشمگیری داشته‌ایم. تیم‌های ما برای تشویق به ایجاد روابط تجارتی متوازن‌تر تلاش کرده‌اند؛ از جمله فراهم کردن دسترسی تازه به بازار برای کشاورزان و دامداران امریکایی.»
او گفت که در سفر کنونی دربارهٔ امنیت، فناوری و هوش مصنوعی نیز گفت‌وگو خواهد شد؛ فناوری‌ای که ترامپ آن را «ابرهوش» نامید، اصطلاحی که روز سه‌شنبه در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح کرده بود.
شی نیز از روابط شخصی خود با همتای امریکایی‌اش تمجید کرد و گفت:
«من و رئیس‌جمهور ترامپ برای یکدیگر احترام قایل هستیم. ما رابطهٔ شخصی خوبی ایجاد کرده‌ایم و ارتباط خود را حفظ کرده‌ایم.»
او مستقیماً خطاب به ترامپ گفت:
«در جریان سفر شما به چین در سال جاری، توافق کردیم که روابط سازندهٔ چین و ایالات متحده را بر پایهٔ ثبات راهبردی بنا کنیم. من آماده‌ام با شما همکاری کنم تا کشتی عظیم روابط چین و امریکا را در مسیری باثبات به‌سوی آینده هدایت کنیم.»
مراسم استقبال در کاخ سفید پس از آن برگزار شد که ترامپ شام روز قبل، در اقدامی غیرمعمول، شخصاً به پایگاه نیروی هوایی اندروز در ایالت مریلند رفته بود تا در میدان هوایی از رهبر چین و همسرش استقبال کند.
بخش زیادی از همان تشریفات در مراسم روز پنج‌شنبه نیز تکرار شد و سرودهای ملی هر دو کشور نواخته شد. ملانیا، همسر ترامپ، در کنار او ایستاده بود و اعضای کابینه و مشاوران ارشد رئیس‌جمهور نیز مراسم را تماشا می‌کردند؛ از جمله ناتالی هارپ، دستیار ویژهٔ ترامپ که همکارانش به او لقب «چاپگر انسانی» داده‌اند.
ترامپ و شی پس از مراسم و سخنرانی‌های خوشامدگویی، گفت‌وگوهای دوجانبه برگزار کردند.
ترامپ سپس شامگاه پنج‌شنبه در کاخ سفید میزبان شی در یک ضیافت رسمی دولتی بود. از جمله چهره‌های سرشناس صنعت فناوری که به این ضیافت دعوت شده بودند، جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا؛ مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا؛ تیم کوک، رئیس اپل؛ ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیس‌اکس و تسلا؛ و سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، بودند.
ترامپ در سخنان خود در این ضیافت به بزرگان صنعت حاضر در مجلس اشاره کرد و از زمانی یاد کرد که دیپلومات‌های چینی ۱۵۸ سال پیش برای نخستین بار وارد ایالات متحده شدند و با روشنفکران امریکایی مانند هنری دیوید ثورو و چهره‌های برجستهٔ سیاسی دیدار کردند.
او گفت:
«امشب، در حالی که شماری از برجسته‌ترین رهبران عصر خود در عرصه‌های تجارت، فرهنگ و حکومت در کنار ما حضور دارند، روح آن نخستین دیدار در خاک امریکا را دوباره زنده می‌کنیم. در یک سو، چین بر هزاران سال تاریخ و سنت، از سون تزو تا سون یات‌سن، تکیه دارد. ما امریکایی‌ها نیز وارث میراث ایمان از اورشلیم تا روم، دموکراسی آتن باستان، پیروزی‌های اسپارت و آزادی‌ای هستیم که ۲۵۰ سال پیش در فیلادلفیا اعلام شد.»
ترامپ همچنین بار دیگر از روابط خود با رهبر چین تمجید کرد.
او گفت:
«من و رئیس‌جمهور شی هر دو درک می‌کنیم که نمایندهٔ نظام‌های متفاوتی هستیم، اما پیوندهای میان مردم ما پایدار است و روابط ما هیچ‌گاه بهتر از اکنون نبوده است.»
شی نیز در این ضیافت سخنرانی کرد و گفت که گفت‌وگوهایش با ترامپ در جریان این سفر به «تفاهم مشترک در مورد بسیاری از مسائل» انجامیده است. او همچنین پیشنهاد کرد که ایالات متحده و چین رویکرد تازه‌ای برای همکاری با یکدیگر پیدا کنند.
شی گفت:
«چین و ایالات متحده باید به‌عنوان دو کشور بزرگ و مسئولیت‌پذیر عمل کنند.»
با وجود لحن هماهنگ و آشتی‌جویانه‌ای که هر دو رهبر در پیش گرفتند، تحلیلگران نسبت به امکان دستیابی به ترتیبات پایدار و درازمدت در مورد مجموعه‌ای از مسائل ابراز تردید کرده‌اند.
در رقابت بر سر هوش مصنوعی، ایالات متحده محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌ای بر صادرات ریزتراشه‌ها، نیمه‌رساناها، نرم‌افزارها و تجهیزات تولید تراشه اعمال کرده است؛ اقدامی که هدف آن کند ساختن روند توسعهٔ چین در این عرصه است.
آتش‌بس تجارتی‌ای که ترامپ و شی سال گذشته در کوریای جنوبی بر سر آن توافق کرده بودند و هدفش پایین نگه داشتن تعرفه‌ها بود، قرار بود در ماه نوامبر منقضی شود؛ اما اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، گفته است که این توافق اکنون تا ماه فبروری تمدید شده است.
تحلیلگران معتقدند این تمدید نشان می‌دهد که ترامپ همچنان از امتیازهایی که شی در زمینهٔ تجارت پیشنهاد کرده، رضایت ندارد و می‌خواهد فشار بر چین را حفظ کند؛ به این امید که اگر دو رهبر بار دیگر در نشست گروه ۲۰ که قرار است در ماه دسمبر در میامی برگزار شود دیدار کنند، بتواند به توافق بهتری دست یابد.
با وجود جنگ تجارتی میان دو کشور، ورود کالاهای چینی به ایالات متحده همچنان به‌شدت افزایش یافته است. چین در مسیری قرار دارد که برای دومین سال پیهم، مازاد تجارتی خود را به یک تریلیون دالر برساند.
منبع
لینک مطلب:
At Trump meeting, Xi Jinping lays out terms to avoid US-China military conflict https://www.theguardian.com/us-news/2026/sep/24/xi-jinping-trump-china-cooperation-thucydides-trap?CMP=share_btn_url
————————————
دیدگاهتان را بنویسید